naar voren » een jaar later » robert jan verkade

Jawel, NAAR VOREN bestaat één jaar. Het starten van het project kostte veel inspanning, maar nu we een jaar verder zijn kunnen we terugkijken. Het was een bijzondere ervaring om te merken dat veel mensen het leuk vinden om belangeloos aan het project mee te werken en dat we een steeds groeiend aantal bezoekers op de site hebben. En, niet onbelangrijk, we vinden het nog steeds leuk om te doen. Kortom, we gaan nog wel een tijdje door.

Toen we begonnen hadden we een duidelijke doelgroep in ons hoofd. Dat waren wij namelijk zelf. Nu we een jaar verder zijn is het tijd om te onderzoeken wie NAAR VOREN bezoekt en leest. En natuurlijk of NAAR VOREN verbeterd kan worden. Vandaar dat je aan het eind van dit stuk wordt uitgenodigd om mee te doen aan ons lezersonderzoek.

Dit is ook een goed moment om eens te kijken hoe het normaal met projecten gaat. Hoe staat een project of site er gewoonlijk na een jaar bij?

Groei

Als je begint aan een project heb je geen idee of het aanslaat. Je onderzoekt je doelgroep, zodat je weet voor wie je de site maakt. Je test op functionaliteit, zodat je weet dat er geen enorme missers in je ontwerp zitten.

Als je werkt aan een (middel)grote projecten zul je merken dat er zich rondom de site ook allerlei politieke spelletjes afspelen. De directeur vindt zichzelf belangrijk, de marketingafdeling ook en de afdeling systeembeheer wil ook zijn zegje doen. En wij maar denken dat een site over communicatie ging.

Bij het bouwen van een site kun je deze spelletjes vaak nog wel in toom houden. Als je een jaar verder bent is het goed mogelijk dat je de site aantreft met het hoofd van de directeur op de homepage. Een medewerker van het bedrijf heeft toch de dwaling gemaakt om “Welkom op de site” in de openingstekst te zetten. En ook de programmeurs hebben allerlei handige oplossingen bedacht voor functies die helemaal niet in het belang van de bezoeker zijn (en alleen door de programmeurs zelf heel handig gevonden worden). De krachten die je aan het begin van een project zo keurig in de hand hebt zijn een jaar later hun eigen weg gegaan.

Daarbij komt het ook regelmatig voor dat de mensen die voor de site verantwoordelijk zijn er geen uren voor mogen schrijven. Het bijhouden van de website moet dus gebeuren in de beschikbaren vrije tijd. Een prijzig content management systeem werd wel aangeschaft, maar er wordt geen cent uitgegeven om de content daadwerkelijk te managen. De organisatie stelt haar medewerkers simpelweg niet in staat om goed hun werk te doen.

Kortom, het is geen wonder dat veel sites er na een jaar niet meer zo geordend bijstaan als ze bedoeld waren. Geen wonder dat de gemiddelde bezoeker niet kan vinden wat zij zoekt. Geen wonder dat de resultaten tegenvallen.

Hoe kun je er voor zorgen dat de site weer naar behoren gaat werken? Ga opruimen, hou steeds de bezoeker in gedachten of vraag de bezoeker wat ze wil.

Opruimen

Heel simpel, loop de hele site door op verouderde informatie en links die niet meer werken. Inventariseer het en/of gooi het weg. Een handige hulp daarbij kan het artikel van Jeffrey Veen zijn. Hou hierbij rekening met het feit dat er ook links naar die documenten die je opruimt zullen zijn: pak het artikel “stop de ontketening” er voor het gemak bij.

Vervolgens ga je kijken of de plaats van de overgebleven documenten wel juist is. Is de rubriek waar het document in is gekomen wel de juiste? In de webredactie, als die er al is, zitten ook maar mensen. Schep orde in de chaos en geef alles wat je tegenkomt een logische plaats.

Dan ga je kijken of de site-structuur nog wel aansluit bij de huidige inhoud van de site, maar ook bij de verwachte groei. Stel jezelf op als bezoeker van de site (en hou het doel van de opdrachtgever in je achterhoofd). Wees niet bang om te snijden in de structuur als de content er om vraagt. Als documenten niet gevonden kunnen worden heeft het geen zin dat ze er staan.

Eén van de grootste voordelen die een organisatie kan halen is het inhuren van een buitenstaander die fris tegen de site kan aankijken. Een specialist die geen last heeft van de verschillende krachten binnen de organisatie, maar heel duidelijk kan focussen op het doel van de site.

Onderzoek

Na een jaar zijn er meestal ook functionaliteiten toegevoegd of aangepast. Meestal worden deze niet of nauwelijks getest. Toch zou dit ook gedurende het project het geval moeten zijn.

Kijk eens naar de poll van Sikkema.net waarin hij de voorkeur vroeg aan zijn bezoekers voor een bepaald achtergrondje. Op het moment van schrijven was meer dan 45% van de bezoekers niet op de hoogte van de mogelijkheid of heeft geen idee waar het over gaat. Leuke optie dus, maar nu blijkt dat de functie er eigenlijk een beetje bij hangt. In dit geval maakt het niks uit, want het is geen commercieel project. Niemand ligt wakker van dit resultaat. Maar zou dit ook het geval zijn bij een opdracht voor een klant? Waarschijnlijk niet.

Dat het ingrijpen in functionaliteit of ontwerp wel degelijk de moeite waard is werd bewezen door Frogdesign. Dit bureau werkte aan de site van Dell en kwam met een aantal relatief simpele ingrepen in het visuele ontwerp, maar ook in de functionaliteit. Dit leidde tot hogere omzetten en tot een hogere klanttevredenheid. Als je dit weet is het merkwaardig dat er zo weinig met een site gebeurt als hij eenmaal online is. Tijdgebrek en tegenvallende resultaten zijn dus geen goede excuses om niet in te grijpen.

Op de functie en structuur van een site kun je invloed uitoefenen. Ook op de content van de site is die invloed uit te oefenen. Hiervoor weet ik geen ander middel dan een lezersonderzoek. Het doel van zo’n lezersonderzoek is te achterhalen wie de bezoeker is, of de content nog wel aansluit bij de bezoeker en wat de bezoeker verwacht.

NAAR VOREN had nog nooit een test gedaan (we waren schuldig aan alles dat ik hierboven heb beschreven). Daar hebben we verandering in gebracht door een lezersonderzoek te houden. De resultaten zijn inmiddels gepubliceerd.